Tarçınlı çörek [Kanelbullar]

Bir İsveç klasiği daha. İsveç tatlarını tanıtıp da Kanelbulle’yi es geçmek olmaz. 1999’dan beri 4 Ekim İsveç’te “Kanelbullens dag”, yani tarçınlı çöreğin günü. Kanelbullens dag Kanelbulle yiyerek kutlanıyor.
Şekil olarak en klasik versiyonu resimdeki gibi rulo yapılıp kesilen ve içinde tarçın-tereyağı-şeker karışımı olan. Ben içine ayrıca badem ezmesi ekledim. Hamurunda öğütülmüş kakule var. Kakuleyi aktarlarda kolaylıkla bulabilirsiniz, ama yoksa da zorunlu değil.
İşin püf noktası hamuru iyi yoğurmak ve kabarması için serin ve hava akımı olmayan bir yerde bekletmek. Ben hamuru ekmek makinesinde hazırladım, hem yoğurma derdi olmadı, hem daha iyi kabardı.

 

Fırın ısısı: 225°C

25-30 adet

 Hamur

• 75 g tereyağı
• 1,5 su bardağı [300 ml] süt
• 4-4,5 su bardağı [800-900ml] un
• ¼ su bardağı [50 ml] şeker
• 1 paket kurumaya veya 25 gr yaş maya
• 1 çay kaşığı öğütülmüş kakule

İç karışım

• 60 g tereyağı
• 2 çay kaşığı [10 ml] tarçın
• ½ su bardağı şeker veya 100 gram badem ezmesi ve ¼ su bardağı şeker

Yapılışı

1. Tereyağını eritip, sütü ilave edin. Yaş maya kullanıyorsanız yağı-sütü 37°C’ye ısıtın, kuru maya kullanıyorsanız 45°C’ye ısıtın.
2. Ekmek makinasında yapıyorsanız sırasıyla; yağ-süt karışımını, unu, şekeri, kakuleyi, tuzu ve kuru mayayı makinenin haznesine yerleştirin. 12 dakika boyunca makinada yoğurun. Hamuru makinenin haznesinden çıkarmadan 40 dakika kabarması için bekleyin.
   Elle yoğuracaksanız bütün malzemeleri karıştırın ve yoğurabildiğiniz kadar yoğurun (iyi yoğurulursa daha güzel kabaracaktır). Serin ve hava akışı olmayan yerde yaklaşık 40 dakika kabarması için bekletin.
3. Hamur kabarırken içini hazırlayın. Oda sıcaklığında bekletilmiş tereyağını, tarçını ve şekeri (ve badem ezmesini) karıştırın.
4. Hamur iki kat kabardığında unlanmış masaya alın ve biraz yoğurun. Hamuru iki parçaya bölün ve dikdörtgen şekilde açın.

5. Hazırladığınız tarçın karışımını üstüne sürün ve rulo yapın. 2 cm kalınlığında kesin. Çörekleri kalıplara veya direkt yağlı kağıt üzerine yerleştirin. 30 dakika üstünü örterek tepside kabarmasını bekleyin.
6. Yumurta sarısını bir yemek kaşığı su ile karıştırın ve çöreklerin üstüne sürün. Fırının orta kısmında, 225°C’de 8 dakika pişirin.
7. Fırından çıkardıktan sonra çörekleri tel tepsinin üstüne alın ve üstünü örtün. Bu şekilde soğursa daha yumuşak olur.

Smaklig måltid!

Peynirli mini tartlar/kişler [Mini Fetaostpajer]

Tart/kiş İsveç'te çok seviliyor. Kafeteryalarda tatlıların yanında mutlaka tuzlu tart bulunuyor. Ispanaklı, karidesli, somonlu, tavuklu, her çeşit oluyor.
Bu tariften 6 adet küçük tart/kiş çıkıyor. Küçük tartlar yerine birtane büyük tart yapmak isterseniz tarifin iki katını yapın.

Fırın ısısı 200°, 20-25 dakika

6 adet mini tart

Tart hamuru

• 60 g tereyağı
• 3 yemek kaşığı soğuk su
• 1/2 çay kaşığı tuz
• 1 su bardağı un

Sosu

• 1 yumurta
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı
• 2 yemek kaşığı yoğurt
• 1/2 su bardağı süt

Peynir içi

• Beyaz peynir
• Kaşar peyniri
• Maydanoz
• Taze nane
• Kurutulmuş domates veya çeri domates
• Tuz
• Karabiber

Yapılışı

1. Önce tart hamurunu hazırlayın. En kolayı tereyağını, soğuk suyu, tuzu ve unu robotta karıştırmak. Hamuru en az yarım saat buzdolabında bekletin.
2. Hamuru altı eşit parçaya bölün ve kalıba (ben muffin kalıbı kullandım) yerleşecek şekilde açın. Hamuru kalıba yerleştirin ve çatalla delikler açın, bu hamurun pişerken kabarmasını önlüyor.
3. Yaklaşık 10 dakika, 200 derecede pişirin.
4. Tartlar fırında pişerken içini hazırlayın. Yumurtayı, zeytinyağını, yoğurdu ve sütü bir kapta karıştırın. Ayrı bir kapta peynirleri ve diğer malzemeleri hazırlayın.
5. Tartları fırından çıkarın ve biraz soğuması için bekleyin.
6. Peynir karışımından tartların içine ilave edin. Üstünede yumurta-süt-yoğurt karışımından koyun. İsterseniz üstüne de kaşar peyniri serpebilirsiniz.




7. 20-25 dakika 200 derecede pişirin.

Afiyet olsun.

Elmalı tarçınlı kek [Äppelkaka, Fyriskaka]

İsveç usulü yumuşacık elmalı tarçınlı kek. Bu sıcaklarda yemeden önce buzdolabında bekletin ve dondurma ile servis yapın.

Fırın ısısı 175°, 35-40 dakika

İçindekiler

• 125 gr tereyağı veya 0,6 su bardağı sıvıyağ
• 0,75 su bardağı [150 ml] şeker
• 2 yumurta
• 1,25 su bardağı [250 ml] un
• ½ paket kabartma tozu
• ½ paket şekerli vanilin
• 1 limon kabuğu rendesi
• 4 yemek kaşığı [30 ml] süt

• 2 elma
• 1 çay kaşığı tarçın
• 1-2 yemek kaşığı şeker

 Yapılışı:

1. Tereyağı kullanıyorsanız yağı eritin ve soğuması için bekleyin.
2. Şekeri ve yağı çırpın.
3. Yumurtaları ilave edin ve iyice çırpın.
4. Unu, kabartma tozunu, şekerli vanilini ve limon kabuğu rendesini ayrı bir kapta karıştırın.
5. Un karışımını ve sütü yağ-yumurta-şeker karışımına ekleyin ve az karıştırın.
6. Hamuru çapı 24 cm olan bir kaba dökün.
7. Elmaları soyun ve ince ince dilimleyin. Şekeri ve tarçını elmalar ile karıştırın. İsterseniz şekeri ve tarçını elmaları yerleştirdikten sonra direkt üstüne de serpebilirsiniz. Önceden karıştırınca elmalar tarçını ve şekeri içine çekiyor ve elmalar daha yumuşak daha lezzetli oluyor.
8. Elmaları kekin üstüne yerleştirin. 
9. Fırnın alt kısmında 175 derecde 35-40 dakika pişirin.

Afiyet olsun!

Bademli kurabiye [Finska pinnar]

Finska pinnar'ın tam anlamı "Fin sopası" (İngilizce Finnish stick diyebiliriz). İsveç'te kolaylıkla her markette ve pastanede bulabileceğiniz bir kurabiyedir. Finska pinnar ilk başta Finladiya'dan gelmiş olabilir, ama Finladiya'ya giderseniz bu kurabiyeden bulamazsınız. Bazen pasta ve yemek isimlerinde fazla mantık aramamak gerekir :)

Yerken ağızda dağılan, yapması basit bir kurabiye.

Fırın ısısı 200°, 9-10 dakika

35-40 adet

İçindekiler

• 1,75 su bardağı [350 ml] un
• 0,4 su bardağı [75 ml] şeker
• 150 gr tereyağı
• 0,5 su bardağı tuzsuz badem [çiğ badem]

 Yapılışı

1. Bademleri mutfak robotundan geçirin. Evde tuzlu bademiniz varsa bunları bir süre suda bekletebilirsiniz. Daha sonra bademleri robottan geçirmeden biraz fırınlayın ki bademlerin suyu gitsin.
2. Oda sıcaklığındaki tereyağını, un ve şekerle karıştırın. Mutfak robotunda hepsini kolayca karıştırabilirsiniz.
3. Bademleri de içine yoğurun, ama üstüne serpmelik biraz ayırın.
4. Hamuru buzdolabında en az yarım saat bekletin. Böylelikle şekil vermekte daha kolay olacaktır.
5. Hamuru dört parçaya ayırın ve ince uzun şeritler halinde açın. Şeritlerin üstüne yumurta veya yoğurt sürün. Üstüne kalan bademleri ve toz şeker serpin. Her bir şeridi 10 parçaya bölün ve tepsiye yerleştirin.
6. Önceden ısıtılmış fırında, 9-10 dakika pişirin.

Afiyet olsun!

Elma püreli pasta [Äppelmostårta]

Daha önce yayınladığım tariflerle yaptığım bir pasta.
Rulo pasta (Rulltårta) tarifi ile pasta tabanını yaptım. Keki normal fırın tepsisinde pişirdikten sonra iki tane yuvarlak taban çıkardım. Arasına Elma püresi (äppelmos) ve vanilya sosu ve krema karışımı koydum. Üstüne de vanilya sosu-krema karışımından koydum. Badem ve ceviz ile süsledim.

Elma püresi [äppelmos]

Äppelmos pastalarda ve tatlılarda kullanabileceğiniz, yapması kolay bir tür püre. İsveç'te genelde gröt (bir çeşit sütlaç) ile yeniyor.
Füzyon yapıp, muhallebinin üstüne koydum. Önce muhallebiyi kaynattım, sonra sufle kaplarına koydum. Muhallebi biraz soğuyunca üstüne elma püresini ekledim.

Ben genelde elmaları  önce mikserden geçirip sonra kaynatıyorum. Bu şekilde elma parçaları görünüyor. İçinde elma parçası görünmesini istemeyen, kaynadıktan sonra blenderden geçirebilir.
Äppelmos kullanılmış başka bir tarif Elma püreli pasta (Äppelmostårta)

İçindekiler

• 3 elma
• 3 yemek kaşığı şeker
• 0,5 su bardağı su
• 1-2 çay kaşığı tarçın

Yapılışı

1. Elmaları mikserden geçirin veya küp küp doğrayın.
2. Elmaları, suyu ve şekeri elmalar yumuşayıncaya kadar kaynatın. Suyunu çok çekerse su ilave edin.
3. Elmalar yumuşayınca ocaktan alın. Tarçını ekleyin. Tadına bakın, daha şekerli sevenler şeker ilave edebilir.
4. Tam püre kıvamında olması için blenderden geçirin. 

Elmalı tarçınlı muffin [Äppelmuffins]

Bu muffinler daha önceki Muffin tarifimden biraz farklı. Daha önceki  Muffin tarifim, klasik İsveç muffiniydi, bu tarif ise biraz daha yoğun, Amerikan tarzı muffin. Ben içine tarçın ve şekerde kavrulmuş elma koydum, üstüne de kurabiye hamurundan yapılan "crumble" serptim. İsteğe ve mevsime göre elma yerine böğürtlen, çilek veya daha farklı meyvelerde konabilir.
Büyük kalıplarda yaparsanız yaklaşık 10 tane çıkıyor, küçük muffin kalıplarında yaparsanız yaklaşık 15 tane çıkıyor.

10 tane büyük veya 15 tane  küçük muffin

Fırın ısısı 175°

Muffin

• 100 gr tereyağı veya ½ su bardağı sıvıyağ
• 2 yumurta
• 0,75 su bardağı [150 ml] şeker
• 1 su bardağı [200 ml] süt
• 2 su bardağı [400 ml] un
• 1 paket kabartma tozu
• 1 paket vanilya şekeri
• 1 limon kabuğu rendesi
• 1 tutam tuz

 Elma dolgusu

• 2 elma
• 1 yemek kaşığı tereyağı
• 2 yemek kaşığı şeker
• 2 çay kaşığı tarçın

Crumble

• 1 çay bardağı ceviz
• 3 yemek kaşığı un
• 1 yemek kaşığı şeker
• 1-2 yemek kaşığı tereyağı

Yapılışı

Elma dolgusu. Elmaları küp küp doğrayıp tereyağında ve şekerde biraz kavurun. Elmalar biraz yumuşadığında tarçını ekleyin ve ocaktan alın.

Crumble. Cevizi, unu, şekeri ve tereyağını karıştırın. Ben kolaylık olsun diye hepsini blenderde karıştırdım, bir çatal yardımıyla da karıştırabilirsiniz. Biraz top top olması gerekiyor.

Muffin

1. Yumurtayı ve şekeri iyice çırpın.
2. Erimiş tereyağını veya sıvıyağı ve sütü şeker-yumurta karışımına ekleyin.
3. Unu, kabartma tozunu, vanilya şekerini, tuzu ve rendelenmiş limon kabuklarını ayrı bir kapta karıştırın.
4. Un karışımını diğer karışıma ekleyin ve karıştırın.
5. Muffin kalıplarına hamuru doldurun, üstüne de elmaları ekleyin ve crumble'ı serpin.
6. 20-25 dakika 175 derecede pişirin.

Bademli kurabiye, Biscotti [Mandelskorpor]

Mandelskorpor İsveç usulü Biscotti. İki defa fırınlandığı için uzun süre dayanıyor. İsteğe göre badem yerine çikolata parçaları veya kuru meyve ile de yapılabilir.

1. fırınlama: Fırın ısısı 200°, 15 dakika
2. fırınlama: Fırın ısısı 150°, 30 dakika
35-40 adet

İçindekiler

• 3 yumurta
• 0,75 su bardağı [150 ml] şeker
• 0,5 çay kaşığı tuz
• 1 portakal kabuğu rendesi
• 0,4 su bardağı [75 ml] zeytinyağı
• 2,25 su bardağı [450 ml] un
• 1 paket kabartma tozu
• 150 gr çiğ badem

Yapılışı

1. Çig bademlerin tadını daha da ortaya çıkarmak için önce fırında, 200 derecede, 10 dakika kavurun.
2. Yağı ve şekeri çırpın.
3. Bir yumurtanın çok az akını ayırın, bu daha sonra üstüne sürülecek.
4. Yumurtaları teker teker ekleyip, iyice çırpın. 
5. Baden hariç bütün malzemeleri ekleyip, karıştırın. 
6. Hamur kıvamına gelince, bademleri ekleyin.
7. Üç şerit halinde hamuru tepsiye dizin.
8. Daha önceden ayırdığımız yumurta akını, 1-2 çay kaşığı toz şeker ve bir yemek kaşığı su ile karıştırıp üstüne sürün.
9. 200 derecede, fırının orta kısmında15 dakika pişirin.
10. Piştikten sonra fırından çıkarın ve 15 dakika soğuması için bekleyin. Soğuduktan sonra, yaklaşık 2 cm genişliğinde, diyagonal kesin. 

 11.  Tekrar tepsiye dizin ve 150 derecede 30 dakika pişirin.
 12.  Daha sonra fırın ısısını 200 dereceye artırın ve üstü kızarana kadar (5 dakika) pişirin. Kurabiyelere renk gelince, alt tarafın kızarması için kurabiyeleri çevirin ve kızarana kadar (5-10 dakika) daha pişirin.

Afiyet olsun.

Prenses pastası [Prinsesstårta]

Prinsesstårta İkea'da da satılıyor, prenses turta diye geçiyor, belki tatmışsınızdır. Prinsesstårta, üstü badem ezmesi ile kaplanmış, içinde vanilya kreması olan klasik bir İsveç pastası. İsveç'te doğum günlerinin, düğünlerin ve diğer kutlamaların vazgeçilmez pastası. Görünüş olarak genelde yeşil ve üstünde pembe bir gül olur.

 

Bu pastayı 2011 senesine girerken yapmıştım. Yeşil gıda boyası olmadığı için, badem ezmesini biraz reçelle karıştırmıştım. Kreması yine İsveç'te çok kullanılan ve benim tariflerimde de karşınıza çok çıkan vanilya sosu ve krema karışımı. Vanilya sosu tarifini ayrıca yayınlayacağım. Vanilya sosu yerine vanilyalı pastacı kreması veya dr Oetker'in Vanilyalı dolgu kremasını da kullanılabilinir.

 

Badem ezmesini pastayı yapmadan birkaç gün önceden de hazırlayabilirsiniz. İki streç film arasında açıp, oklavaya sararak buzdolabında bekletebilirsiniz.

Fırın ısısı 175°, 40 dakika

 

 

Pandispanya

 

• 4 yumurta
• 1 su bardağı [200 ml] şeker
• 0,5 su bardağı [100 ml] un
• 0,5 su bardağı [100 ml] nişasta (ben patates nişastası kullandım)
• 1 paket kabartma tozu

Dolgu

• 2 yemek kaşığı marmelat (frambuazlı veya çilekli olabilir)
• 1 su bardağı [200 ml] vanilya sosu (pasta kreması)
• 1 paket krema
• 1 paket vanilya şekeri

 Üstü

• 300 gr badem ezmesi (marzipan)
• pudra şekeri
• renklendirmek için gıda boyası veya reçel

 Yapılışı:

 Fırını 175 dereceye açın.

1. Yumurtayı ve şekeri iyice çırpın. 
2. Unu, nişastayı ve kabartma tozunu ayrı bir kapta karıştırıp, yumurta-şeker karışımına ekleyin ve karıştırın.
3. Çapı 26 cm olan yuvarlak bir kek kalıbına karışımı dökün. Fırının alt kısmında 40 dakika pişirin.
4. Kremayı çırpın. Vanilya sosunu ve vanilya şekerini krema ile karıştırın.
5. Fırından çıkmış ve soğumuş pastayı üçe bölün. İlk iki katı eşit, 3. katı daha ince olacak şekilde kesin.
6. İlk katına marmelatı yayınız, sonrada krema dolgusundan. 2. katına sadece krema dolgusundan yayınız. Pastanın şekli biraz bombeli olması için orta kısmına kremayı biraz fazla koyunuz. Son ince katı da üstüne koyup kalan kremayı üstüne ve kenarlarına yayınız.
7. Badem ezmesini isteğe göre renklendirin. Badem ezmesini iki streç film arasına yerleştirip, oklavayla pastayı kaplayacak kadar açın. Bu şekilde hem badem ezmesini açmak, hem  pastanın üstüne yerleştirmesi de daha kolay oluyor. 
8. Badem ezmesini pastanın üstüne yerleştirin. 
9. Üstüne pudra şekeri serpin.

Afiyet olsun.

Bademli kurabiye [Mandelkakor]

Mandelkaka İsveç'in Acıbadem kurabiyesi diyebiliriz. Kurabiye, içinde yağ olmayan hafif ve yapması çok kolay bir kurabiye.

Fırın ısısı 175°

20 adet

İçindekiler

• 1 su bardağı [125 gr] çig badem
• 1 su bardağı [200 ml]  pudra şekeri
• 1 yumurta akı

Yapılışı

1. Fırını 175 dereceye açın.
2. Çig bademleri fırında 10 dakika kavurun.
3. Bademleri toz haline gelmesi için blenderden geçirin. 
4. Pudra şekerini ekleyip blenderi tekrar çalıştırın.
5. Yumurta akını da ilave edip blenderde iyice karıştırın. Hamurun kıvamı biraz akışkan oluyor.
6. Bir kaşık yardımı ile tepsiye küçük toplar halinde koyun.
7. Fırında 10 dakika pişirin.